Yeni Çağda Koç Öğretmenler

Genelde yazılarımı etrafımda olup biten, kulak misafiri olduğum, gözlem ya da seans yaptığım  konular üzerine yazıyorum. Konu her zaman gelip beni buluyor :) "Yaz Arzu yaz, yaz da paylaş, belki başkalarının da hayatına bir kolaylık olur" diye bir iç ses beni yönlendiriyor.  Ama bazen de bir dış ses geliyor :) ve istekte bulunuyor tıpkı bu yazıda olduğu gibi. Sıkı takipçilerim, sağ olsunlar, yazmam için beni motive ediyorlar :)

Bildiğiniz gibi öğretmenler hayatımızda çok önemli yer tutuyor. Çocukluğumuzdan yetişkinliğe kadar hayatımızın büyük bir çoğunluğunu  haftanın beş günü birlikte geçiriyoruz. Benim gibi öğretmen çocuğu olanlar ömrünün çoğunu birlikte geçiriyor :) Altı yaşında ailemizden sonra tanıştığımız otorite, uzman kimlik, bazen ana-baba, bazen de kâbus :)  hayatımızın şekillenmesinde ailelerimizden daha fazla etki sahibi olabilenler bile var. Olumlu veya olumsuz. Hatırlıyorum da ilkokulda matematik dersi beni çok zorluyordu, ilgi alanıma girmiyordu açıkçası, bunun sonucunda da ucundan kıyısından geçiyordum sınavları. Orta okula başladığımdaysa çok garip bir şey oldu ve matematikten doksan almaya başladım. Evet bu, gerçekten olağanüstü bir durumdu. Öğretmen olan babam aldığım notlara inanamadı :) ben de inanamıyordum aslında. Hatta matematik öğretmenime gidip "Arzu nasıl olur da doksan alır, bu not gerçek mi, bir yanlışlık olmasın" diye sorduğunu hatırlıyorum. Evet, not gerçekti; daha da ilginci iki senedir süren tırnak yeme alışkanlığımı da çok kısa bir süre içinde bırakmıştım, derslere de heyecanla giriyordum. Peki, neydi bütün bunları bana yaptırtan? Tabii ki her şeyin mimarı, matematik öğretmenim Bülent Alanç. Buradan sevgilerimi ve saygılarımı da iletmek isterim kendisine, bir matematik mühendisi olmadım ama hayat ve kendim hakkımda çok önemli farkındalıklar yaşadım.  İşte o zamanlar adını koyamadığım öğretmenimin farkı şimdilerde anlıyorum ki o bir Koç Öğretmendi.

Peki nasıl oluyor bu koç öğretmenler? Aslında bu cevap, tek başına kitap olur ama buradan sadece bazı özelliklerine değinebilirim. Her nesil daha zeki ve daha özel kodlarla dünyaya geliyor; özellikle de son yirmi yılın çocukları dolayısıyla da gençleri daha farklı bir kuşak. Ve gerçekten koç öğretmenlere ihtiyaç çok fazla. İnsanlık bilinci çok hızlı evrimleşiyor. Artık bilineni aktarmak hiç yeterli değil. Ezber bilgi, bugün var yarın yok. Bu yüzden her şeyi bilen, öğrenen gençler değil kendi kendine öğrenebilen ve yaratabilen gençler yetiştirilmeli. İşte burada da koçluk devreye giriyor. Esnek ve yaratıcı düşünebilmeyi, zihnin kalıpları dışına  çıkabilmeyi, zihindeki engelleri kaldırabilmeyi sağlayabilen öğretmenler, koç öğretmenler. Bunun yöntemi de Sokrates’in moatik sanatına benzer. Nasıl ki Sokrates sorular sorarak karşısındakini düşünmeye itip, bildiğini bilmediğini fark ettirip, sonra da bilgiyi ruhundan doğurtmasını  sağlıyor idiyse koçluk da buna çok benzer, başkasına akıl ya da bilgi vermeyip düşündürtmeye odaklanıyor. Kişiye açık uçlu, güçlü sorular sorularak farklı bir bilinç seviyesinde düşünmesi sağlanıyor. Böyle bir eğitim sisteminde çocuklar katılımcı ve düşünen olmaya başlar. Katılımcı ve düşünen insan, bilen değil yapan olmaya başlar, o zaman dönüşür, o zaman üretir. Aslında ne kadar ters duruyor değil mi; öğrencilerin öğretmene soru sorması gerekirken öğretmen çocuklara soru soruyor :) Tabii sınav sorusundan bahsetmiyoruz :) Tüm öğretmen ve öğrencilerin Dingin Savaşçı filmini seyretmelerini isterim. Dan Millman ile Sokrates arasında geçen, bilgi ve bilgelik arasında farkı anlatan sahne çok etkileyicidir; anda, şimdide olabilmenin yarattığı muhteşem sonucu gösterir. Aslında film, iliklere kadar işleyen bilge ve öğrencisinin koçluk tarzı ilişkisini anlatır.

Koç öğretmenlerin diğer bir yaklaşımı da öğrencileri geçmiş performanslarıyla değil gelecek potansiyelleriyle görmesidir. Doğru kişisel nokta bulunursa öğrencinin başarmak için ihtiyacı olan tüm kaynaklara zaten sahip olduğuna inanmasıdır. Öğretmenlerin çocuklar üzerinde olumlu beklenti ve umutlarının olması, öğrencilerin bilinçaltında olumlu etki yaratır. Tabii tam tersi de mümkün. Bu konuyla ilgili deneylerden birinde öğretmenlere  vasat öğrenci grubu verilip, IQ seviyeleri en yüksek, en umut verici öğrenciler olduğu söylenmiştir. Ve yıl sonunda daha önce başarıları düşük olan bu ortalama öğrencilerin başarıları çok yükselmiştir. Öğrencilerin vasatlığından haberdar olmayıp onları zeki grup sanan deney öğretmenleri en başından beri çocuklara karşı olumlu beklenti içinde olduklarından çocuklar da bu beklentiye bağlanarak başarılı olmuşlardır.

Öğretmenlikte kullanılabilecek diğer birkaç koçluk becerisi ve NLP teknikleri:

- Öğrencileri gözlemlerken olumlu yanlarını bulup onları onurlandırması ve takdir etmesi  (çocuğa gönderilen mesaj "senin farkındayım, iyi bir şeyler var sende" demektir, derse katılımı ve öğretmene ilgiyi artıran bir yaklaşımdır.)

- "Ödevin var" değil, "sorumluluğun var" yaklaşımı.

- Niyet, dersi aktarmak değil, dersteki "mesajı nasıl verebilirim" yaklaşımı olmalı. Dikkat çekme, merak uyandırma, anlama (görsel, işitsel, deneyim), duygu uyandırabilme.

- Anlatımlarda metafor ve hikâyeler kullanmak, duyguları harekete geçirerek kalıcı ve zevkli kendi kendine öğrenmeye katkı sağlar.

- Beynin en iyi öğrendiği zaman, rahat ve mutlu olduğu zamanlardır; derslere espri ve oyunların katılması da çok önemli bir unsurdur (Her dersin mutlaka bir oyunu vardır).

- İşlenecek dersin konusunun kahramanı olarak düşündürebilme (role bürünme). Edebiyatçı gibi, biliminsanı gibi, filozof gibi düşünmek nasıl olurdu, sorusuyla zihinleri kalıpların dışına çıkartmak.

Koçluk yaklaşımıyla öğretmenlik yapan bir öğretmenin en önemli farkı da öğrencisine koşulsuz kabul ve sevgiyle yaklaşması, onun eşsiz ve değerli olduğunu bilmesi, ihtiyacı olan tüm kaynaklara sahip olduğuna inanması ve onun kendi yolculuğuna çıkması için öğretmen olarak yol arkadaşı olduğunu bilmesidir. Bu yaklaşım, öğrencinin öğretmeniyle olan ilişkisini ve öğretmenin ona yaklaşmasını sağlayacaktır. 21. yüzyıl artık esnekliği, yaratıcılığı, uyumu ve sosyal becerileri gerektirdiğinden koçlukla bunlara çok daha yakın olmak mümkündür.

Sonuç olarak; mesleğine gönül vermiş öğretmenler araştırıp, eğitimlere katılıp bir şekilde farklı çağın çocuklarına/gençlerine uygun farklı ve faydalı öğretmenlik yapmanın yollarını buluyorlar. Kendilerini geliştirmeye devam ediyorlar ve hatta kimileri içlerindeki Sokrates’i uyandırıyor :) Onlardan daha çok görmek istiyoruz ve buna gerçekten ülke olarak çok ihtiyacımız var…

Sevgi ve sağlıkla ilerleyin...

Arzu Bıyıklıoğlu

NLP Uzmanı ve Yaşam Koçu

 

Kendi Hayatını Yaşamaya Var mısın?

Geldik gidiyoruz! Dünyada bir gün öleceğini bilerek yaşama çabasında olan tek varlık insan olarak bizler yaşamlarımızın içini nasıl ve neyle dolduruyoruz? Hangi tarihte öleceğimiz, belki kodlarımızda var ve bunu değiştiremeyiz ya da tarih belli değil yaşarken bir... devamını oku

Korkuların ve Hayallerin Seçim Gücü

Son yıllarda çokça merak ve ilgi konusu olan “çekim gücü” hayallerimize ulaşma aracı olarak kimimiz için harika deneyimler yaşattı, kimimiz için yalan oldu desek yeridir. Peki, çekim gücü çalışmaları, neden bazı insa... devamını oku

Kimler Akıllıdır?

Akıllı olmak sadece seçkin insanlara mı ait bir özellik midir yoksa her insan akıllı mıdır? Yaptığım sosyolojik, psikolojik, nörolojik ve felsefi araştırmalara göre akıl, her insan için vardır ama kullanıp kullanmamak ya da ne amaçlı kullanacağı kişiye kalmıştı... devamını oku

Belki de Sen, Yüzüncü Maymun Olabilirsin

Gündemde olaylar alıp başını giderken bu olaylara fazla takılmadan kendi üzerlerine odaklanmış, içsel huzur ve dengeyi yakalamış (ya da yakamla gayreti içinde) olanlara gündem takipçileri pek hoş gözle bakmıyorlar. Bu arada gündemciler de kendi arasın... devamını oku

CÖMERTLİK

Bugün de güzel erdemlerden, önemli insani değerlerden biri olan CÖMERTLİK kapısından bakalım istedim. Modern çağın madde ve etiket yoğunluklu dünyasında çok da hatırlanmayan ama acilen hatırlanması ve içselleştirilmesi gereken değerlerimizden biri.... devamını oku

Bilmeden Öğreniyoruz Ama Bilerek Seçebiliriz

Çocukluğumuzdan bu yana ailemiz, çevremiz, deneyimlerimiz, televizyon ve artık internet aracılığıyla da bilmeden yani farkında olmadan pek çok şeyi öğreniyoruz. Çevremizden gelen fikirleri, söylemleri, yazıları düşünce kalıpları olarak zihnimize alı... devamını oku

Sorgulanmayan Hayat Yaşanmaya Değmez

"Sorgulanmaya hayat yaşanmaya değmez" derken Sokrates bir fanteziyi değil, evrensel bir gerçeği dile getiriyordu. Sıradan bir insan evrende olup biteni, canlı cansız varlıklar arasında cereyan eden olayları merak ve hayranlık duygusuna kapılmadan, sıradan ya da kaderci gör&u... devamını oku

DİL ve ZİHİN

İnsanın en çok güvendiği duyu organı gözdür. Çok sık kullanılan deyimlerden biridir hatta "gözümle görmediğime inanmam". Diğer yandan da görmediğimiz pek çok şeye inanırız. Örneğin duyguları göremeyiz ama kendimizin veya ... devamını oku

Olumsuzluklardan Arın

Olumsuzluklar hayatın bir parçasıdır. Daima olacaklar ama sürekli olumsuzluklara odaklanırsan elbette dengeni kaybedersin. Zihnin sana sürekli olumsuzlukları göstererek geribildirim verir ve sen kendini daha da kötü hissedersin. Bin metrelik yolun 300 metresini y&u... devamını oku

Bana Felsefe Yapma Koçum

İnsanların kendilerini ya da olayları sorgulaması için konunun derinine inmeye yönelik bir yaklaşımda bulunduğunuzda onları düşünmeye zorlarsınız. Karşı tarafta bu sorgulama sonucunda ya inandığı doğruları kaybetme (yanılmış olmanın) korkusu oluşur ya da kafa yorup düş&... devamını oku